Pazaryeri Kategori ve Katalog Yapısı Nasıl Kurulur?

Pazaryerinin Katalog Mimarisi, Satıcıların Verisini Müşterinin Dilinde Birleştirir

Çok satıcılı yapıda aynı veya benzer ürünler farklı satıcılardan, farklı isim ve veri kalitesiyle gelebilir. Platformun görevi bu veriyi müşterinin arayabileceği, filtreleyebileceği ve karşılaştırabileceği ortak bir yapıya dönüştürmektir.

Kategori ve ürün veri modeli yanlış kurulursa satıcı onboarding yavaşlar, arama kalitesi düşer ve katalog büyüdükçe düzeltme maliyeti artar.

1. Kategori Ağacının Görevi

• Müşterinin doğru ürün grubuna ulaşması.
• Filtrelerin bağlama göre çalışması.
• Satıcının ürünü doğru sınıflandırması.
• SEO ve landing yapısının düzenlenmesi.
• Raporlama ve komisyon kurallarının uygulanması.

Kategori yalnız menü değildir; ürün veri modelinin ve ticari kuralların omurgasıdır.

2. Müşteri Dilini Kullanın

Kategori isimleri iç operasyon terimleri yerine müşterinin bildiği kavramlarla yazılmalıdır.

3. Kategori Derinliğini Kontrol Edin

Çok sığ yapı binlerce ürünü aynı yerde toplar; gereksiz derin yapı müşteriyi ve satıcıyı zorlar.

Yeni alt kategori açmak için ürün hacmi, müşteri arama davranışı ve farklı filtre ihtiyacı gibi somut nedenler arayın.

4. Kategori mi Filtre mi?

Her ürün özelliği kategoriye dönüştürülmemelidir.

• Kategori: ürünün ne olduğu.
• Özellik: ürünün niteliği.
• Filtre: müşterinin seçim daraltma aracı.
• Varyant: aynı ürün ailesinin satın alınabilir seçeneği.

5. Özellik Sözlüğü Oluşturun

Her kategori için standart özellik alanları tanımlayın.

• Alan adı.
• Veri tipi.
• Zorunlu/opsiyonel.
• İzin verilen değerler.
• Birim.
• Filtrelenebilir mi?
• Varyant oluşturur mu?
• Müşteriye gösterilir mi?

6. Global ve Kategoriye Özel Özellikler

Global

• Marka.
• Ürün adı.
• Satıcı SKU.
• Barkod/GTIN uygun olduğunda.
• Fiyat.
• Stok.
• Görsel.

Kategoriye özel

• Beden.
• Ekran boyutu.
• Malzeme.
• Uyumluluk.
• Hacim.
• Teknik kapasite.

Tüm kategorilere aynı özellik setini zorlamak hem satıcı hem müşteri deneyimini bozar.

7. Ürün ile Satıcı Teklifini Ayırın

Aynı standart ürün birden fazla satıcı tarafından satılabiliyorsa ürün bilgisini satıcı teklifinden ayırmak güçlü bir modeldir.

• Ürün: ortak başlık, marka, teknik özellik, temel görseller.
• Satıcı teklifi: satıcı, fiyat, stok, teslimat, kampanya, satıcı SKU.

Bu ayrım aynı ürün için yinelenen sayfaları azaltabilir ve müşterinin satıcı tekliflerini karşılaştırmasını kolaylaştırabilir.

8. Her Kategoride Aynı Model Gerekmez

Benzersiz el yapımı ürünlerde her satıcı kaydı ayrı ürün olabilir. Standart barkodlu elektronikte ortak ürün kartı + çoklu satıcı teklifi daha uygun olabilir.

Kategori bazında katalog modelini bilinçli seçin.

9. SKU, Barkod ve Kimlikler

• Platform ürün ID.
• Satıcı ürün/SKU ID.
• Satıcı varyant ID.
• Barkod/GTIN uygun olduğunda.
• Harici ERP ID.
• Marka/model kodu.

Bu kimlikleri birbirinin yerine kullanmayın. Entegrasyon ve sipariş kayıtlarında her birinin amacı farklıdır.

10. Varyant Modeli

Renk, beden veya kapasite gibi seçeneklerin ayrı satın alınabilir stok birimleri olup olmadığını tanımlayın.

Varyant seviyesinde SKU, stok, fiyat ve gerekiyorsa barkod tutulabilmelidir.

11. Satıcı Ürün Ekleme Akışı

1. Kategori seç.
2. Mevcut ortak ürünü ara/eşleştir.
3. Yoksa yeni ürün bilgisi gir.
4. Zorunlu özellikleri tamamla.
5. Varyantları oluştur.
6. Fiyat ve stok gir.
7. Görselleri ekle.
8. Teslimat bilgisini tanımla.
9. Önizle.
10. Moderasyona/yayına gönder.

12. Toplu Ürün Aktarımı

Yüksek ürün sayılı satıcılar için manuel giriş yeterli olmaz.

• Excel/CSV içe aktarma.
• XML/feed.
• API.
• ERP entegrasyonu.
• Hazır platform entegrasyonu.

Her aktarımda alan eşleme, hata raporu ve tekrar çalıştırma davranışı bulunmalıdır.

13. Alan Eşleme

Satıcının 'colour' alanı platformdaki 'Renk' özelliğine; 'qty' alanı stok alanına eşlenebilir. Eşleme bir kez tanımlanıp sonraki aktarımlarda tekrar kullanılabilir.

Eşleşmeyen değerleri sessizce kaybetmek yerine hata/uyarı listesine alın.

14. Kategori Eşleme

Satıcının kategori ağacı platform kategorileriyle aynı olmayabilir.

Otomatik eşleme önerilebilir; düşük güvenli eşleşmeler insan kontrolüne yönlendirilmelidir.

15. Ürün Veri Kalitesi Kuralları

• Başlık standardı.
• Minimum görsel kalitesi.
• Zorunlu özellik tamlığı.
• Kategori doğruluğu.
• Varyant bütünlüğü.
• Fiyat/stok geçerliliği.
• Yasaklı ifade ve içerik.
• Yinelenen ürün kontrolü.

Kalite kuralı satıcı yayına almadan önce mümkün olduğunca otomatik kontrol edilmelidir.

16. Moderasyon Durumları

• Taslak.
• Kontrol bekliyor.
• Onaylandı/yayında.
• Düzeltme istendi.
• Reddedildi.
• Pasif.
• Risk nedeniyle incelemede.

Satıcı neden reddedildiğini ve nasıl düzelteceğini açıkça görebilmelidir.

17. Yinelenen Ürünleri Önleyin

Aynı standart ürünün onlarca kopyası arama ve SEO kalitesini düşürebilir.

• Barkod/GTIN.
• Marka + model.
• Üretici kodu.
• Başlık/özellik benzerliği.
• Görsel benzerliği uygun olduğunda.

Otomatik eşleştirme kesin değilse yeni kayıt oluşturmadan önce inceleme akışı kullanılabilir.

18. Marka Yönetimi

Marka adları standartlaştırılmalıdır. 'Apple', 'APPLE' ve yazım hatalı varyasyonların ayrı marka olarak açılması filtre ve raporlamayı bozar.

• Onaylı marka sözlüğü.
• Alias/eş adlar.
• Satıcı marka talebi.
• Gerekirse yetki/kanıt süreci.

19. Arama İçin Veri Hazırlığı

Arama motoru yalnız ürün başlığını değil, kategori, marka, model ve seçilmiş özellikleri kullanabilmelidir.

• Eş anlamlılar.
• Yazım hataları.
• Model kodları.
• Kategori bağlamı.
• Stokta olan ürün önceliği.
• Satıcı/teslimat kalite sinyalleri uygun olduğunda.

20. Filtre Tasarımı

Filtreleri kategoriye göre seçin. Kullanılmayan onlarca filtre müşteriye yük olur.

21. Sıralama Mantığı

Pazaryerinde sıralama yalnız fiyatla belirlenmek zorunda değildir.

• Alaka.
• Stok.
• Fiyat.
• Teslimat.
• Satıcı performansı.
• Müşteri değerlendirmesi.
• Dönüşüm sinyalleri.

Sponsorlu görünürlük varsa organik sonuçtan açık biçimde ayrılmalı ve ilgili kurallara uygun gösterilmelidir.

22. Ürün Sayfasında Çoklu Satıcı

Ortak ürün modelinde müşteriye hangi teklifin varsayılan gösterileceğini tanımlayın.

• Toplam fiyat.
• Teslimat süresi.
• Satıcı puanı.
• Stok.
• İade/teslimat koşulları.

Müşteri diğer satıcı tekliflerine erişebilmeli ve karar kriterlerini anlayabilmelidir.

23. Stok ve Fiyat Güncelliği

Çok satıcılı katalogda yanlış stok ve fiyat doğrudan iptal ve güven sorununa dönüşür.

• Gerçek zamanlı API.
• Periyodik feed.
• Panelden manuel güncelleme.
• Stok güvenlik payı.
• Son güncelleme zamanı.

Kaynağın ve güncelleme sıklığının satıcı bazında izlenmesi sorun çözmeyi kolaylaştırır.

24. Katalog Yetkileri

Satıcı ortak ürünün hangi alanlarını değiştirebilir? Marka, teknik özellik veya ana görseli her satıcının değiştirmesi veri çatışmasına yol açabilir.

• Platform kontrollü ortak alanlar.
• Satıcıya özel teklif alanları.
• Öneri/değişiklik talebi akışı.
• Değişiklik geçmişi.

25. Katalog KPI'ları

• Zorunlu alan tamlık oranı.
• Moderasyon onay oranı.
• İlk onaya kadar süre.
• Yinelenen ürün oranı.
• Stok uyuşmazlığı.
• Sonuçsuz arama.
• Filtre kullanım oranı.
• Ürün görüntüleme → sepete ekleme.

26. İlk Kategori Pilotunu Kurun

Tüm kataloğu bir anda açmadan bir kategori seçip veri modelini gerçek satıcılarla test edin.

1. Kategori ağacını oluştur.
2. Özellik sözlüğünü yaz.
3. 20–50 örnek ürünü işle.
4. En az iki farklı satıcı veri kaynağını eşleştir.
5. Varyantları test et.
6. Arama ve filtreleri test et.
7. Yinelenen ürün senaryosunu test et.
8. Moderasyon süresini ölç.

Uygulama: Katalog Mimarisi Dosyası

1. İlk üç kategorinizi seçin.
2. Her kategori için müşteri odaklı alt yapıyı yazın.
3. Kategori ve filtre ayrımını yapın.
4. Her kategori için zorunlu özellikleri tanımlayın.
5. Ürün ve satıcı teklifi modelinizi seçin.
6. SKU/barkod/harici ID politikasını yazın.
7. Varyant kurallarını belirleyin.
8. Satıcı ürün ekleme akışını çizin.
9. Toplu aktarım yöntemlerini belirleyin.
10. Moderasyon durumlarını tanımlayın.
11. Beş katalog KPI'ı seçin.
12. İlk kategori pilotu için test verisini hazırlayın.

KMK Pazaryeri Platformunu İnceleyinKategori, ürün, satıcı ve çoklu teklif yapısının hazır pazaryeri altyapısındaki karşılığını inceleyin.

Proje kapsamı ve katalog omurgası artık hazır. Sonraki bölümde satıcı başvuru, doğrulama, onboarding ve satıcı panelini kurarak arz tarafını gerçek operasyona dönüştüreceğiz.