API ile Web Servis Arasındaki Farklar Nelerdir?

API ile web servis arasındaki temel fark, kapsamlarıdır: API yazılımların birbiriyle nasıl iletişim kuracağını belirleyen arayüz ve kurallar bütünüdür; web servis ise bu iletişimi ağ üzerinden sunan bir hizmet türüdür. Bu nedenle her web servis bir API sunabilir, ancak her API web servisi değildir.

Bu ayrım, özellikle kurumsal ticaret sistemlerinde satış, satın alma, bayi ve tedarikçi süreçlerinin hangi yöntemle birbirine bağlanacağına karar verirken önem kazanır. Aşağıda API ve web servis kavramlarını, REST API ile SOAP farklarını ve entegrasyon seçiminde kullanılabilecek pratik ölçütleri ele alıyoruz.

API ile web servis farkı nedir?

API (Application Programming Interface), bir yazılımın sunduğu işlevlere veya verilere başka yazılımların hangi kurallarla erişebileceğini tanımlar. Bu kurallar; kullanılabilir işlemleri, gönderilecek bilgilerin biçimini ve alınabilecek yanıtları kapsayabilir. API, iletişimin hangi ortamda gerçekleşeceğini tek başına belirlemez.

Web servis, farklı sistemlerin ağ üzerinden, çoğunlukla internet veya kurum içi ağ aracılığıyla iletişim kurmasını sağlayan hizmettir. Genellikle HTTP gibi web protokollerinden yararlanır ve uzak sistemlerin istek gönderip yanıt almasına imkân verir. Dolayısıyla web servis, API’nin ağ üzerinden sunulabilen biçimlerinden biridir.

Kısa bir örnekle: Bir yazılım kütüphanesindeki fonksiyonu çağırmak API kullanımına örnektir ama bu çağrı web servisi değildir. Bir ticaret uygulamasının sipariş bilgilerini başka bir sisteme ağ üzerinden iletmesi ise hem bir API’den yararlanabilir hem de web servisi iletişimi içerebilir.

• API: Sistemler arasındaki iletişim sözleşmesini ve erişim kurallarını tanımlar.
• Web servis: Bu iletişimi ağ üzerinden erişilebilir bir hizmet olarak sunar.
• İlişki: Web servisler genellikle API sağlar; API’ler ise web servis dışındaki ortamlarda da kullanılabilir.

API nedir ve hangi amaçlarla kullanılır?

API, bir uygulamanın başka bir uygulamanın iç çalışma biçimini bilmeden belirli işlevlerden yararlanmasını sağlar. Örneğin bir satış uygulaması, stok miktarını öğrenmek veya sipariş oluşturmak için stok yönetim sisteminin sunduğu API işlemlerini kullanabilir. API’nin sunduğu sınırlar, hangi bilginin okunacağını ve hangi değişikliklerin yapılabileceğini belirler.

API kullanımı, sistemleri tek bir büyük uygulamada birleştirmeden birlikte çalıştırmayı mümkün kılar. Böylece her sistem kendi sorumluluk alanını korurken, gerekli veriler tanımlı kurallar üzerinden paylaşılabilir. Ancak API’ye erişim verilmesi, tüm verilerin otomatik olarak paylaşılacağı anlamına gelmez; kapsam ve yetkiler ayrıca tasarlanmalıdır.

API’ler yerel uygulamalarda, işletim sistemi işlevlerinde veya ağ üzerindeki servislerde bulunabilir. Bu nedenle “API” daha geniş bir kavramdır. Bir API’nin web servisi sayılıp sayılmayacağını anlamak için, ona ağ üzerinden erişilip erişilmediğine ve hizmetin uzaktaki sistemlere sunulup sunulmadığına bakmak gerekir.

Web servis nedir ve nasıl çalışır?

Web servis, istemci ile sunucu arasında ağ üzerinden kurulan yazılım iletişimini ifade eder. İstemci bir istekte bulunur; servis bu isteği doğrular, ilgili işlemi yürütür ve tanımlı bir yanıt döndürür. İstek ve yanıtların biçimi, kullanılan protokol ve servis sözleşmesi tarafından belirlenir.

Bu model, farklı teknolojilerle geliştirilmiş uygulamaların ortak kurallarla haberleşmesine yardımcı olur. Örneğin bir bayi portalı sipariş oluşturma isteğini merkezi ticaret sistemine gönderebilir; sistem de isteğin kabul edilip edilmediğini ve gerekiyorsa sipariş numarasını yanıtlayabilir. Gerçek entegrasyonda alan adları, hata yanıtları, kimlik doğrulama ve tekrar deneme davranışı da tanımlanmalıdır.

Web servislerin doğru çalışması yalnızca veri biçimine bağlı değildir. Servisin erişilebilirliği, yetkilendirme yöntemi, iletişim güvenliği ve hata durumlarının nasıl ele alınacağı da tasarımın parçasıdır. Bu noktalar belirsiz bırakılırsa sistemler teknik olarak bağlantı kursa bile iş süreci beklenen şekilde ilerlemeyebilir.

API ile web servis arasındaki farklar nasıl karşılaştırılır?

API ile web servis farkını değerlendirirken yalnızca kullanılan teknolojiye bakmak yeterli değildir. Önce iletişimin kapsamını, ardından erişim biçimini ve sistemlerin uyması gereken sözleşmeyi belirlemek gerekir. Aşağıdaki karşılaştırma, kavramları uygulama açısından ayırmaya yardımcı olur.

• Kapsam — API, yazılım işlevlerine erişim kurallarının genel adıdır; web servis, ağ üzerinden sunulan iletişim hizmetidir.
• Erişim — API yerel bir kütüphane veya uzak servis üzerinden kullanılabilir; web servis ağ bağlantısı gerektirir.
• İletişim biçimi — API farklı protokol ve veri biçimlerinden yararlanabilir; web servislerde ağ protokolü ve istek-yanıt modeli öne çıkar.
• Kullanım örneği — Aynı uygulama içindeki bir fonksiyon çağrısı API olabilir; uzaktaki sipariş sistemine gönderilen talep web servis iletişimidir.
• Seçim ölçütü — İhtiyaç yalnızca yazılım içi erişimse web servisi kurmak gerekmeyebilir; ayrı sistemlerin uzaktan haberleşmesi gerekiyorsa web servisi yaklaşımı değerlendirilebilir.

REST API ve SOAP farkları nelerdir?

REST ve SOAP, web tabanlı sistemler arasında iletişim kurmak için kullanılan farklı yaklaşımlardır. REST, kaynaklara ve standart HTTP yöntemlerine dayalı bir mimari yaklaşımdır; veriler sıklıkla JSON biçiminde taşınır. SOAP ise mesaj yapısı ve iletişim kuralları daha belirgin olan bir protokoldür ve XML tabanlı mesajlar kullanır.

REST API, basit istek-yanıt iletişiminin ve yaygın web araçlarıyla çalışmanın önemli olduğu senaryolarda tercih edilebilir. Bununla birlikte REST kullanmak tek başına güvenli, tutarlı veya kolay yönetilebilir bir entegrasyon sağlamaz; kimlik doğrulama, sürüm yönetimi ve hata standardı ayrıca tasarlanmalıdır.

SOAP, mesaj biçiminin ve sözleşmenin açık biçimde tanımlanmasının beklendiği kurumsal entegrasyonlarda uygun olabilir. Buna karşılık daha yapılandırılmış mesajlaşma, geliştirme ve işletim tarafında ek karmaşıklık yaratabilir. Doğru tercih, moda olan teknolojiye değil; mevcut sistemlerin gereksinimlerine, güvenlik koşullarına ve destekleyebildiği standartlara dayanmalıdır.

• REST — HTTP kaynakları ve yöntemleri etrafında tasarlanır; mesajlar çoğunlukla JSON biçimindedir.
• SOAP — Belirgin mesaj ve sözleşme kuralları olan bir protokoldür; XML mesaj yapısı kullanır.
• Karar — İki yaklaşımı veri biçimi kadar mevcut altyapı, güvenlik, hata yönetimi ve entegrasyon gereksinimleriyle birlikte değerlendirin.

Kurumsal yazılım entegrasyonu nasıl planlanır?

Kurumsal yazılım entegrasyonunda önce hangi teknolojinin kullanılacağını seçmek yerine iş akışını ve veri sahipliğini netleştirmek gerekir. Siparişi hangi sistem oluşturuyor, stok bilgisinin kaynağı hangisi ve bir işlem başarısız olursa kimin düzeltme yapacağı belirlenmeden API tasarımı eksik kalır.

Aşağıdaki adımlar, API veya web servis temelli entegrasyonun kapsamını uygulanabilir biçimde tanımlamaya yardımcı olur:

1. İş sürecini tanımlayın: Sipariş, stok güncelleme, fiyat sorgulama veya bayi tanımlama gibi hangi işlemlerin sistemler arasında aktarılacağını yazın.
2. Veri sahipliğini belirleyin: Her bilgi için hangi sistemin ana kaynak olduğunu ve diğer sistemlerin bu bilgiyi okuyup okuyamayacağını kararlaştırın.
3. İstek ve yanıtları tasarlayın: Gerekli alanları, zorunlu değerleri, başarılı işlem yanıtlarını ve hata durumlarını açıklayın.
4. Erişim ve güvenliği planlayın: Kimlerin hangi işlemi yapabileceğini, kimlik doğrulama yöntemini ve hassas verilerin nasıl korunacağını belirleyin.
5. Tekrar ve eşzamanlama senaryolarını çözün: Aynı isteğin yeniden gelmesi, bağlantının kesilmesi veya sistemlerin geçici olarak erişilememesi durumlarında beklenen davranışı tanımlayın.
6. Test ve izleme ölçütlerini oluşturun: Farklı işlem senaryolarını deneyin; başarısız isteklerin nasıl fark edileceğini ve inceleneceğini belirleyin.

API veya web servis hangi durumda uygundur?

Ayrı sistemlerin ağ üzerinden veri paylaşması ve belirli iş adımlarını birlikte yürütmesi gerekiyorsa web servis üzerinden sunulan bir API uygun bir seçenek olabilir. Örneğin siparişin bayi portalından ticaret sistemine aktarılması veya stok bilgisinin farklı uygulamalarda kullanılabilmesi için tanımlı bir iletişim arayüzü gerekir.

İhtiyaç tek bir uygulamanın kendi içindeki işlevlere erişmekse, uzaktan bağlantı kuran bir web servisi gereksiz katman ekleyebilir. Benzer şekilde, aktarılacak veri veya iş süreci henüz net değilse önce süreçleri ve sistem sorumluluklarını tanımlamak daha sağlıklıdır. Hazır bir entegrasyon seçeneği mevcut gereksinimleri karşılıyorsa özel arayüz geliştirmek de her zaman gerekli olmayabilir.

Karar verirken sistemlerin mevcut yeteneklerini, işlem hacminin niteliğini, güvenlik beklentilerini, veri tutarlılığını ve bakım sorumluluğunu birlikte değerlendirin. Bir yaklaşımın diğerinden her koşulda daha iyi olduğu söylenemez; doğru seçenek, kurumun iş akışına ve teknik ortamına uyan seçenektir.

Özel ticaret sistemlerinde entegrasyonun yeri

Ticari süreçler standart bir paketin sunduğu akışlarla sınırlı kalmıyorsa, API ve web servis tasarımı satış, satın alma, bayi ve tedarikçi işleyişinin birlikte çalışmasında önemli rol oynar. Burada entegrasyonun başarısı yalnızca iki sistemin veri alışverişi yapmasına değil, bu verinin doğru iş kuralıyla ele alınmasına da bağlıdır.

KMK'nın doğrulanmış ürün bilgisine göre Kuruma Özel Ticaret Sistemleri, standart paketlere sığmayan satış, satın alma, bayi ve tedarikçi süreçleri için KMK Core üzerinde geliştirilen ticaret sistemidir. Kurumunuzun gereksinimleri bu tür özel süreçleri kapsıyorsa, kuruma özel ticaret sistemlerinin kapsamını inceleyerek entegrasyon ihtiyacınızla birlikte değerlendirebilirsiniz.

Bu değerlendirmede önce hangi süreçlerin sistemler arasında aktarılacağını, hangi verinin hangi uygulamada yönetileceğini ve hata durumlarının nasıl çözüleceğini belirlemek gerekir. Kurumsal ticaret sistemleri konusundaki diğer içerikler için kurumsal ticaret sistemleri yazılarına da göz atabilirsiniz.

API, yazılım iletişiminin kurallarını tanımlar; web servis ise bu iletişimi ağ üzerinden sunar. REST ve SOAP gibi yaklaşımlar farklı teknik ihtiyaçlara yanıt verir, bu yüzden seçim iş akışı, mevcut sistemler ve güvenlik gereksinimleri birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Kurumsal entegrasyonlarda önce hangi bilginin hangi sistemde yönetildiğini ve süreçlerin nasıl ilerleyeceğini belirlemek, ardından uygun API veya web servis tasarımını seçmek daha sağlıklı bir başlangıç sağlar.

Sık Sorulan Sorular