B2B e-ticaret nedir?
B2B e-ticaret, işletmelerin ürün veya hizmetleri internet üzerinden diğer işletmelere sattığı elektronik ticaret modelidir. B2C e-ticaretten farklı olarak B2B sistemlerde müşteriye özel fiyatlar, bayi veya kurumsal müşteri hesapları, vadeli ödeme, teklif, toplu sipariş, iskonto, cari hesap ve onay süreçleri gibi işletmeler arası ticarete özgü özellikler bulunabilir.
B2B, 'Business to Business' ifadesinin kısaltmasıdır ve işletmeden işletmeye ticareti ifade eder. B2B e-ticarette satıcı işletme ürün veya hizmetlerini son tüketici yerine bayi, distribütör, perakendeci, üretici veya başka bir kurumsal müşteriye dijital kanallar üzerinden sunar.
B2B e-ticaret nasıl çalışır?
B2B e-ticaretin çalışma modeli işletmenin satış yapısına göre değişebilir. Bazı sistemlerde kurumsal müşteriler doğrudan kayıt olabilirken bazı yapılarda hesapların satış ekibi veya yönetici tarafından onaylanması gerekir. Müşteri giriş yaptıktan sonra kendisine tanımlanan ürünleri, fiyatları, ödeme koşullarını ve diğer ticari şartları görebilir.
- Adım 1:
Kurumsal müşteri veya bayi sisteme tanımlanır ya da üyelik başvurusu yapar.
- Adım 2:
Gerekliyse müşteri hesabı ve ticari koşulları onaylanır.
- Adım 3:
Müşteriye özel ürün, fiyat, iskonto, ödeme veya limit kuralları uygulanır.
- Adım 4:
Müşteri ürünleri inceleyerek sipariş veya desteklenen yapılarda teklif talebi oluşturur.
- Adım 5:
Sipariş, tanımlanan onay ve ödeme kurallarına göre işleme alınır.
- Adım 6:
Stok, sevkiyat, faturalama ve cari hesap süreçleri işletmenin diğer sistemleriyle birlikte yürütülebilir.
- Adım 7:
Müşteri geçmiş siparişlerini, cari bilgilerini veya kendisine açılan diğer ticari verileri yetkileri dahilinde görüntüleyebilir.
B2B ile B2C e-ticaret arasındaki fark nedir?
B2C e-ticarette işletme genellikle doğrudan son tüketiciye satış yapar ve mağazada genel satış fiyatları kullanılır. B2B ticarette ise alıcı başka bir işletmedir ve ticari koşullar müşteriden müşteriye değişebilir.
- B2C'de alıcı genellikle son tüketicidir; B2B'de alıcı işletmedir.
- B2C'de genel fiyatlandırma yaygınken B2B'de müşteri veya bayi bazlı fiyatlar kullanılabilir.
- B2B'de toplu ve yüksek miktarlı siparişler daha önemli olabilir.
- B2B'de iskonto, vade, kredi limiti ve cari hesap gibi ticari kurallar bulunabilir.
- B2B siparişlerinde şirket içi onay süreçleri gerekebilir.
- B2B'de ürün kataloğu veya ürün erişimi müşteri grubuna göre farklılaştırılabilir.
B2B e-ticaret sisteminde hangi özellikler bulunabilir?
- Bayi ve kurumsal müşteri hesapları
- Müşteri grupları ve yetkilendirme
- Müşteriye veya gruba özel fiyat listeleri
- İskonto ve kampanya kuralları
- Minimum sipariş miktarı veya tutarı
- Koli, paket veya çoklu miktar bazlı satış
- Vadeli ödeme ve cari hesap yönetimi
- Kredi limiti kontrolleri
- Teklif ve sipariş onay süreçleri
- Hızlı veya toplu sipariş ekranları
- Sipariş geçmişi ve tekrar sipariş
- ERP, muhasebe, stok ve lojistik entegrasyonları
Bilgi
Her B2B e-ticaret projesinde bu özelliklerin tamamının bulunması gerekmez. Doğru fonksiyonlar işletmenin mevcut satış politikaları, müşteri yapısı ve operasyon süreçlerine göre belirlenmelidir.
B2B e-ticarette müşteriye özel fiyatlandırma nasıl çalışır?
B2B satışta aynı ürün farklı müşterilere farklı ticari koşullarla satılabilir. Sistem; müşteri, bayi, müşteri grubu, ürün, kategori veya satın alma miktarı gibi kriterlere göre farklı fiyat ve iskonto kuralları uygulayabilir.
Örneğin distribütör ile küçük ölçekli bir bayi aynı ürünü farklı fiyatlardan satın alabilir. Bu nedenle B2B altyapısının işletmenin mevcut fiyatlandırma politikasını dijital ortama doğru şekilde aktarabilmesi önemlidir.
B2B e-ticarette vadeli satış yapılabilir mi?
İşletmenin ticari politikası ve kullanılan altyapı destekliyorsa B2B müşterilerine vadeli veya cari hesap üzerinden sipariş imkanı sunulabilir. Müşterinin ödeme koşulları, limiti veya sipariş yetkisi sisteme tanımlanabilir.
Bu tür yapılarda ERP veya muhasebe entegrasyonu özellikle önemli hale gelebilir. Cari bakiye, risk limiti, siparişler, faturalar ve tahsilatlar gibi bilgilerin sistemler arasında doğru ve güncel tutulması gerekir.
B2B e-ticaret kimler için uygundur?
- Üreticiler
- Toptancılar
- Distribütörler
- İthalatçı ve ihracatçılar
- Bayi ağıyla çalışan markalar
- Perakendecilere ürün sağlayan işletmeler
- Kurumsal müşterilere düzenli ürün veya hizmet satan şirketler
B2B e-ticaret işletmeye ne sağlar?
B2B e-ticaretin temel değeri mevcut işletmeler arası satış süreçlerinin dijital ortamda daha erişilebilir ve otomatik hale getirilmesidir. Müşteriler satış temsilcisinin sipariş girmesini beklemek yerine yetkileri dahilinde ürünleri, fiyatları ve stokları görüntüleyerek siparişlerini doğrudan oluşturabilir.
- Siparişlerin manuel alınması ve sisteme girilmesi ihtiyacını azaltabilir.
- Bayilerin ve kurumsal müşterilerin günün farklı saatlerinde sipariş oluşturmasını sağlar.
- Müşteriye özel ticari koşulların sistematik uygulanmasını kolaylaştırır.
- Sipariş hatalarının azaltılmasına yardımcı olabilir.
- Satış ekibinin rutin sipariş girişleri yerine müşteri ilişkilerine odaklanmasını sağlayabilir.
- ERP ve diğer sistemlerle entegrasyon sayesinde operasyonel veri akışını otomatikleştirebilir.
İpucu
B2B e-ticaret projesine başlamadan önce mevcut satış sürecini analiz edin. Fiyat listeleri, iskontolar, vadeler, müşteri grupları, sipariş onayları ve cari kurallar netleştirilmeden yalnızca standart bir online mağazayı B2B olarak kullanmak operasyonel sorunlara yol açabilir.
Son güncelleme: