B2B e-ticaret sisteminde stok ve depo yönetimi nasıl yapılır?

B2B e-ticarette stok yönetiminin temel amacı, bayilere ve kurumsal müşterilere satılabilecek doğru ürün miktarını göstermek ve verilen siparişlerin stokla tutarlı şekilde işlenmesini sağlamaktır. Özellikle yüksek sipariş hacmi, birden fazla satış kanalı veya çoklu depo yapısı bulunan işletmelerde fiziksel stok ile B2B kanalında satılabilir stok birbirinden farklı olabilir.

B2B sisteminde stok nasıl yönetilir?

Stok doğrudan B2B platformunda tutulabilir veya ERP, depo yönetim sistemi ya da başka bir merkezi kaynaktan alınabilir. İşletme zaten merkezi bir stok sistemi kullanıyorsa B2B platformunun ikinci ve bağımsız bir stok kaynağı oluşturması yerine mevcut verilerle entegre çalışması tercih edilebilir.

Fiziksel stok ile satılabilir stok arasındaki fark nedir?

Fiziksel stok, depoda bulunan toplam ürün miktarını ifade eder. Satılabilir veya kullanılabilir stok ise mevcut siparişler, rezervasyonlar, güvenlik stoğu ve diğer satış kanallarına ayrılan miktarlar dikkate alındıktan sonra yeni siparişler için kullanılabilecek miktardır.

Birden fazla depo yönetilebilir mi?

Altyapı destekliyorsa birden fazla deponun stokları ayrı ayrı takip edilebilir. Siparişin hangi depodan karşılanacağı stok miktarı, teslimat bölgesi, müşterinin konumu, ürün tipi veya işletmenin belirlediği sevkiyat kurallarına göre belirlenebilir.

• Merkez depo
• Bölgesel depolar
• Şube stokları
• Farklı şirket veya operasyon depoları
• Belirli satış kanallarına ayrılmış stok noktaları

Müşterilere farklı stoklar gösterilebilir mi?

Evet. Teknik altyapı ve işletmenin stok politikası destekliyorsa belirli müşteri veya bayi gruplarına farklı kullanılabilir stoklar tanımlanabilir. Örneğin belirli bir bölgedeki bayiler yalnızca kendilerine hizmet veren deponun stoklarını kullanabilir veya stratejik müşteriler için belirli miktarda stok ayrılabilir.

Stok rezervasyonu nasıl çalışır?

Stok rezervasyonu, sipariş sürecine giren ürün miktarının başka bir müşteriye tekrar satılmasını önlemek amacıyla kullanılabilir. Rezervasyonun hangi aşamada yapılacağı işletmenin süreçlerine göre değişir.

1. 1
   Adım 1:

   Müşteri siparişini oluşturur.

2. 2
   Adım 2:

   Sistem ilgili ürünlerin kullanılabilir stoklarını kontrol eder.

3. 3
   Adım 3:

   Sipariş koşulları uygunsa gerekli miktar stoktan ayrılır veya rezerve edilir.

4. 4
   Adım 4:

   Kullanılabilir stok miktarı buna göre güncellenir.

5. 5
   Adım 5:

   Sipariş iptal edilirse veya belirlenen süre içinde tamamlanmazsa rezervasyon kaldırılabilir.

6. 6
   Adım 6:

   Sipariş kesinleştiğinde stok hareketi ERP veya ilgili merkezi sisteme aktarılabilir.

Stok tükenirse B2B siparişi alınabilir mi?

Bu karar işletmenin satış modeline bağlıdır. Bazı işletmeler yalnızca mevcut stok kadar sipariş kabul ederken üretim veya tedarik sürecine göre çalışan işletmeler stokta bulunmayan ürünler için ön sipariş veya ileri tarihli sipariş kabul edebilir.

Stok dışı siparişe izin veriliyorsa müşteriye ürünün mevcut olmadığı ve tahmini tedarik veya teslimat koşullarının ne olduğu açık biçimde gösterilmelidir.

B2B stokları ERP ile senkronize edilebilir mi?

Evet. ERP stok için ana sistem olarak kullanılıyorsa mevcut miktarlar B2B platformuna aktarılabilir ve B2B üzerinden oluşan siparişler ERP'ye gönderilebilir. Böylece diğer satış kanallarındaki stok hareketleri de B2B kanalındaki kullanılabilir miktara yansıtılabilir.

Stok bilgileri ne sıklıkta güncellenmelidir?

Güncelleme sıklığı satış hacmine ve stok değişim hızına göre belirlenmelidir. Düşük hareketli ürünlerde periyodik senkronizasyon yeterli olabilirken aynı stok havuzundan çok sayıda siparişin geldiği yapılarda daha hızlı veri aktarımı gerekebilir.

Amaç teknik olarak her veriyi anlık aktarmak değil, müşterinin sipariş vereceği anda yeterince güncel ve güvenilir stok bilgisine sahip olmaktır.

B2B ve B2C aynı stok havuzunu kullanabilir mi?

Evet. İşletme hem B2B hem B2C satış yapıyorsa iki kanal aynı fiziksel stok havuzunu kullanabilir. Ancak yüksek talep durumunda kanalların birbirinin stoklarını tüketmesini önlemek için kanal bazlı rezervasyon veya stok tahsis kuralları uygulanabilir.

Stok yönetiminde hangi kurallar önceden belirlenmelidir?

• Stok için ana veri kaynağının hangi sistem olduğu
• Müşteriye fiziksel mi yoksa kullanılabilir stoğun mu gösterileceği
• Siparişin hangi aşamasında stok rezervasyonu yapılacağı
• İptal edilen siparişlerde rezervasyonun nasıl kaldırılacağı
• Birden fazla depo varsa depo seçim kuralı
• B2B, B2C ve diğer satış kanallarına stok tahsis edilip edilmeyeceği
• Stokta olmayan ürünlerin siparişe açılıp açılmayacağı
• Stok bilgilerinin hangi sıklıkta güncelleneceği

KMK Kuruma Özel Ticaret Sistemlerini İnceleyin